Rzeka Niemen jest największa na Litwie. Związana bezpośrednio z dziejami Polski, nie nasza, ale najbardziej bliska Polakom z rzek poza granicami naszego kraju. Jaka jest? Piękna, zwłaszcza gdy stanie się na pagórku górującym nad żółtymi domami wsi położonej na skarpie przy kolejnym zakolu rzeki. Warto się wspiąć na stare grodziska, by podziwiać rozlewiska rzeki, nadbrzeżne łąki i sięgające po horyzont lasy. Krajobraz rzeki Niemen jest zachwycający.

Wilno dzieli się na dwie części: Stare Miasto i Nowe Miasto. Starówka w Wilnie została w 1994 roku wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wilno założył Wielki Książę Litewski Giedymin, który przybył z miejscowości Troki - ówczesnej stolicy Litwy. Legenda głosi, że przyjechał on na łowy w dolinę Wilii i Wileńki. Zabłądził w puszczy i znużony zasnął w świętym gaju. We śnie ujrzał żelaznego wilka wyjącego tak jak by wyło 100 wilków. Sen jego wyjaśnił pogański wieszcz Lizdejko. Powiedział on Giedyminowi, aby w tym miejscu wzniósł on warowny zamek i założył miasto, które będzie niezwyciężone jak ten żelazny wilk. Wycie wilków miało zapowiadać sławę tego grodu. Nazwa miasta wywodzi się od rzeki Wileńki. Herb miasta przedstawia św. Krzysztofa przenoszącego dzieciątko Jezus przez rzekę.

Co warto zobaczyć w Wilnie? Miejsc wartych zobaczenia w Wilnie jest mnóstwo. Wymienię tylko kilka z nich: Plac Katedralny - to miejsce jako pierwsze przychodzi na myśl, gdy trzeba w Wilnie się gdzieś umówić oraz katedrę znajdującą się na nim. Koniecznie trzeba wejść na Górę Zamkową, na której zachowały się po starym zamku baszta, resztki murów, brama północna oraz resztki pałacu i wieży południowej. Roztacza się z tego miejsca ładny widok na Wilno. Warto także wejść na Górę Trzykrzyską, na której szczycie stoją trzy wielkie białe krzyże. W zamierzchłych czasach poganie ukrzyżowali w tym miejscu i zrzucili do rzeki grupę franciszkanów. Koniecznie trzeba zobaczyć Ostrą Bramę, muzeum Mickiewicza, liczne kościoły i cerkwie oraz przespacerować się reprezentacyjną Aleją Giedymina.

Troki to miasto oddalone od Wilna około 30 km na zachód, leżące na obszarze Trockiego Historycznego Parku Narodowego. Trocka starówka położona jest na półwyspie pomiędzy trzema jeziorami: Golwe, Łuka i Taryszki. W XIV w. stał tu jeden z największych zamków obronnych na Litwie. Gotycki zamek na jeziorze Galve koniecznie trzeba zobaczyć. Na terenie miejscowości Troki jest zabytkowy zespół urbanistycznych drewnianych budynków parterowych z XIV w. po Tatarach, których z Krymu sprowadził Witold. Domy zwrócone są szczytem do ulicy. Ściany szczytowe mają potrójne okna: jedno dla Boga, drugie dla Witolda, trzecie dla domowników. Karaimowie stanowili ochronę osobistą księcia i pełnili straż przy zamku. Obecnie w Trokach zamieszkuje około 70 potomków tej narodowości.

Druskienniki to sympatyczne uzdrowisko z polskimi tradycjami. Warto obejrzeć cerkiew z 1865 roku, wzniesioną po upadku powstania styczniowego jako pomnik zwycięskiego w tym starciu caratu oraz kościół neogotycki, w którym odprawiają się msze w językach polskim i litewskim.

Birsztany po litewsku Birstonas, to uzdrowisko odległe o 40 km od miasta Kowno. Usytuowane jest w Parku Krajobrazowym Zakola Niemna. Niemen na odcinku liczącym w prostej linii 10 km ma 60 km długości.

Kowno położone jest między dwiema rzekami, Niemnem i Wilia, jest to najbardziej litewskie z miast. Litwini stanowią tu 88 procent mieszkańców. Przez cały okres międzywojenny Kowno pełniło funkcję faktycznej stolicy odrodzonej Litwy. Współczesne Kowno to drugie po Wilnie centrum kulturalne i naukowe Litwy. To również liczne zabytki, kameralna starówka, oryginalne muzea, jak na przykład Muzeum Diabłów oraz sławna Aleja Wolności z eleganckimi knajpkami i kawiarenkami. Warto zobaczyć zamek otoczony parkiem, z którego roztacza się widok na wpływającą do Niemna rzekę Wilię.

Robert Remisz