www.albumwypraw.waw.pl

GÓRY STOŁOWE

Podstawowym walorem decydującym o atrakcyjności pasma Góry Stołowe jest ich budowa i rzeźba. Jedyne w Polsce góry płytowe zbudowane z ułożonych piętrowo warstw piaskowca, czego efektem jest niepowtarzalny krajobraz. Powierzchnię skał pokrywa płaszcz świerkowych lasów i górskie torfowiska, a na skalnych maczugach opierają się wiatrom zminiaturyzowane świerki. Góry Stołowe przecina Droga Stu Zakrętów łącząca miejscowości Kudowa Zdrój i Radków. Nad nią zwieszają się liczne skalne filary wysokie na 30 do 40 metrów. Górska rzeka Pośna, wcina się w stromy próg Radkowa, tworząc usłaną głazami i skalnymi bramami malowniczą dolinę. Z położonej w centrum gór wsi Karłów blisko jest do skalnych labiryntów Błędne Skały i najbardziej znanego na górze Szczeliniec Wielki. Wstęp do nich niestety jest płatny, ale w zimie da się obejść tą niedogodność.

Szczeliniec Wielki o wysokości 919 m to najwyższy szczyt Gór Stołowych, a zarazem jedna z największych atrakcji turystycznych Sudetów z przepięknym rezerwatem krajobrazowym i tarasami widokowymi. Powierzchnia szczytu jest popękana, dzięki czemu tworzy różnorodne formy skalne przypominające swym wyglądem ludzi oraz zwierzęta: Wielbłąd, Mamut, Słoń, Kwoka, Małpa, Pies, Żółw, Sowa, Fotel Pradziada oraz głębokie wąwozy i korytarze: Piekiełko, Diabelska Kuchnia. Na szczyt prowadzi kręty szlak ze schodów które ułożył w XVIII wieku Franz Pabela - sołtysa pobliskiej wsi Karłów. Na trasie biegnącej przez szczyt znajduje się również schronisko turystyczne wybudowane przez Niemców w 1845 roku. Wewnątrz licznych korytarzy panuje swoisty mikroklimat a w niektórych miejscach śnieg leży przez cały rok. Na szczyt prowadzą szlaki ze wsi Karłów lub Pasterka. Sama góra przypomina blat stołu o długości około 600 metrów i szerokości 300 metrów. Tarasy widokowe natomiast, wraz z Fotelem Pradziada, pozwalają podziwiać jedne z najpiękniejszych panoram górskich w Sudetach - od Śnieżki po Śnieżnik.

Błędne Skały to niepowtarzalny skalny labirynt obejmujący grzbiet góry zwanej Skalniak 915 m. Nazwa Błędne Skały dotyczy ponoć dawnych czasów, kiedy błądzili tu ludzie i zwierzęta - często znajdowano ich kości. Powstałe bloki skalne tworzą kilkusetmetrową trasę turystyczną o niepowtarzalnym uroku, którą zwiedzając często dosłownie przeciskamy się pomiędzy skałami wąskimi szczelinami. Wysokość korytarzy waha się w granicach od 6 do 8 metrów, szerokość jest różna - miejscami wynosi tylko kilkadziesiąt centymetrów. Nawet podczas deszczu przechodzi się znaczny odcinek drogi pod skalnymi parasolami. Ta forma wietrzenia nie ma żadnego odpowiednika w Polsce. Przejście labiryntu zajmuje około 35 minut.

O ile w obu wymienionych rezerwatach z reguły spotyka się tłumy turystów, o tyle szlak wiodący przez Skalne Grzyby z reguły jest rzadziej uczęszczany i pozwala w spokoju podziwiać liczne, często bardzo fantazyjne formy skalne. W wielu miejscach pomiędzy drzewami pojawiają się piękne widoki w kierunku Wzgórz Ścinawskich.

Będąc w Górach Stołowych, warto jednak poświęcić czas nie tylko samym górom, ale i kilku ciekawym obiektom leżącym u ich podnóża. Koniecznie należy obejrzeć wspaniałą bazylikę w miejscowości Wambierzyce oraz Kaplicę Czaszek we wsi Czermna na obrzeżach Kudowy Zdrój - jedną z trzech tego typu budowli w Europie. Kaplica Czaszek znajduje się obok wieży zegarowej, niegdyś pełniącej funkcje obronne. We wnętrzu ściany wyłożone są trzema tysiącami ludzkich czaszek, a sufit - piszczelami, natomiast w krypcie pod podłogą znajdują się kości jeszcze 21 tysięcy osób, które powoli zamieniają się w proch. Wambierzyce to miejsce niezwykłe, nazywane jest Śląską Jerozolimą, gdyż do rynku prowadzi dwanaście bram, tak jak w Jerozolimie. W centrum znajduje się kościół z początku XVIII wieku o fasadzie w formie pałacu. Na pobliskim niewielkim grzbiecie znajduje się okazała Kalwaria ze 150 kapliczkami.

Robert Remisz

www.albumwypraw.waw.pl